PHẦN MỞ ĐẦU

I/ Bối cảnh của đề tài:
Vận dụng phương pháp mới, trong dạy học nói chung và dạy học môn Sinh học nói riêng, không chỉ là lĩnh vực tìm hiểu của các nhà nghiên cứu sư phạm, mà mọi giáo viên không ngừng tự nghiên cứu, tìm tòi, vận dụng trong thực tiễn dạy học bộ môn, để giúp đào tạo ra những con người có năng lực, có tính sáng tạo và biết vận dụng kiến thức, kỹ năng vào cuộc sống, xã hội.
II/ Lí do chọn đề tài:
- Môn Sinh học 6 nghiên cứu chủ yếu về thế giới thực vật, thế nhưng do vị trí địa lý, đa số các học sinh trường THCS Thành Phố Bến Tre ở nội ô nên việc tiếp xúc, quan sát môi trường tự nhiên có hạn chế. Do vậy, học sinh ít thấy được sự đa dạng của Giới thực vật trong tự nhiên, cũng như đặc điểm đặc trưng của các loài thực vật khác nhau. Dù vậy, việc tìm hiểu, vận dụng, đổi mới phương pháp dạy và học là yêu cầu cần thiết để kích thích các em tích cực tự tìm hiểu, tự nghiên cứu và giúp các em nhận biết các loài thực vật trong tự nhiên, vận dụng tìm ra kiến thức mới của bài học. Từ đó giúp các em tự tin trong học tập, hoạt động và đạt kết quả học tập cao hơn.
- Bên cạnh đó, việc tìm hiểu thực vật xung quanh, cũng giúp các em nhận thức rõ, để học tốt môn sinh học, cần có sự quan sát tự nhiên một cách khoa học, kết hợp với kiến thức sách giáo khoa, sự hướng dẫn của giáo viên, cùng sự tích cực tham gia các hoạt động học tập. Do đó tôi chọn đề tài “Làm thế nào để học sinh tích cực hơn trong học tập bộ môn Sinh học 6 thông qua việc chuẩn bị và sử dụng đồ dùng dạy học”.



PHẦN NỘI DUNG

I/ Cơ sở lý luận:
- Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/05/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu: “Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”.
Năm học 2009 – 2010, là năm tiếp tục thực hiện việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” theo Chỉ thị số 06-CT/TW của Bộ Chính trị với yêu cầu đặc thù của ngành là gắn chặt với các cuộc vận động “Hai không”, cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
II/ Thực trạng của vấn đề:
Môn sinh học lớp 6 chủ yếu tìm hiểu giới thực vật, các quá trình sinh lý ở thực vật.
Sinh học là môn học nghiên cứu sinh vật trong tự nhiên, kiến thức sinh học vừa có ở kênh chữ, vừa có ở kênh hình và vật mẫu thật. Do đó, dạy học sinh học không thể không có tranh ảnh, vật mẫu, thí nghiệm và thực hành. Thực tế, khi học sinh học 6, các em có suy nghĩ đó là môn học bài, dễ dàng học thuộc lòng nhưng không phải như vậy. Nếu các em không biết vận dụng, biết quan sát thực tiễn, vật mẫu, tranh, hình thì các em không học tập tốt được.
Mặt khác, học sinh cũng thường nhận dạng sai các loài thực vật trong tự nhiên, thậm chí cả ở những thực vật các em dùng hàng ngày, ví dụ các em nhiều lần thấy củ khoai lang nhưng không biết cây khoai lang như thế nào. Hoặc các em cho lá me có cách mọc đối trong khí đó chỉ các lá chét của nó mới mọc đối, nhầm cây một lá mầm, cây hai lá mầm, cây có hoa, cây không có hoa, ...
Đối với việc thực hiện yêu cầu của giáo viên, về chuẩn bị vật mẫu học tập, thì nhiều học sinh chuẩn bị vật mẫu cho có hay để được điểm cộng và không bị thầy cô nhắc nhở. Các em lấy mẫu thật nhiều, nhưng không lưu ý đến yêu cầu cần thiết khi chuẩn bị mẫu để học. Ví dụ yêu cầu quan sát rễ cây, nhưng các em chỉ chuẩn bị mẫu lá. Học về các loại quả nhưng các em chỉ mang đến lớp các quả để ăn, ...
Đối với việc quan sát đồ dùng học tập: Các